Meteoritical Society ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫೆಲೋ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಕುಲ್ಜೀತ್ ಕೌರ್ ಮಾರ್ಹಾಸ್

ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಹ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ಗ್ರಹ ವಿಜ್ಞಾನಿ Kuljeet Kaur Marhas ಅವರು 2026ರ ಮೇ 9ರಂದು The Meteoritical Society ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮೆಟಿಯೋರಿಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಹ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ Physical Research Laboratoryನ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 93 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಟಿಯೋರಿಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೂರನೇ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ದಿವಂಗತ ದೇವೇಂದ್ರ ಲಾಲ್ ಹಾಗೂ ಜೆ.ಎನ್. ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

1933ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ The Meteoritical Society ಕಳೆದ 93 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಫೆಲೋ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಮೂರನೇ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರೊ. ಮರ್ಹಾಸ್ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರೊ. ಮರ್ಹಾಸ್ ಅವರು American Geophysical Union ನ ಫೆಲೋ ಆಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, planetary science ಮತ್ತು cosmochemistry ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ Devendra Lal Memorial Medal ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೆಟಿಯೋರಿಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬಗ್ಗೆ
ಗ್ರಹ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌರಮಂಡಲದ ಉಗಮ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. The Meteoritical Society ಸಂಸ್ಥೆ ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳು, ಗ್ರಹೀಯ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌರಮಂಡಲ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಹೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು :
ಕುಲ್ಜೀತ್ ಕೌರ್ ಮಾರ್ಹಾಸ್ ಅವರು ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಾರ್ಟ್-ಲಿವ್ಡ್ ರೇಡಿಯೋನ್ಯೂಕ್ಲೈಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಬಲ್ ಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀ-ಸೋಲರ್ ಗ್ರೇನ್ಸ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧ ಇನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್‌ಗಳು, ಚಾಂಡ್ರೂಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸೇರಿವೆ.

ಪ್ರೊ. ಮರ್ಹಾಸ್ ಅವರು short-lived radionuclides ಮತ್ತು stable isotopes ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. meteorites, pre-solar grains, Calcium-Aluminum-rich Inclusions (CAIs), chondrules ಹಾಗೂ organic matter ಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಸೌರಮಂಡಲವು ಕೋಟ್ಯಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ Secondary Ion Mass Spectrometry (SIMS) ಮತ್ತು nanoSIMS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪುರಾತನ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ isotopic signatures ಅನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು Apollo program, Stardust ಹಾಗೂ Hayabusa ಮಿಷನ್‌ಗಳಿಂದ ತರಲಾದ ಮಾದರಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮಿಷನ್ ಮಾದರಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ :
ಅವರು Apollo program ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, Stardust mission ಮತ್ತು Hayabusa mission ಮಿಷನ್‌ಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ Secondary Ion Mass Spectrometry ಹಾಗೂ nanoSIMS ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೆಟಿಯೋರಿಟಿಕ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
Calcium-Aluminium-rich Inclusions ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಘನ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. Secondary Ion Mass Spectrometry ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಐಸೋಟೋಪ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸ್ ಎಲಿಮೆಂಟ್‌ಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Stardust, Hayabusa ಮತ್ತು Apollo ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ರಿಟರ್ನ್ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಿಷನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.

#KuljeetKaurMarhas, #FirstIndianwoman, #MeteoriticalSociety,