ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಕಕ್ಷಾ ರಾಕೆಟ್ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ
ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟ, ಜುಲೈ.18: ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ (Skyroot Aerospace) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ವಿಕ್ರಮ್-1’ (Vikram-1) ಎಂಬ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಕಕ್ಷಾ (Orbital-Class) ಉಡಾವಣಾ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಶನಿವಾರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ‘ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ (Mission Aagaman)’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಈ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಡಾವಣೆ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದ್ದು, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು 22 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ (Four-stage) ವಿಕ್ರಮ್-1 ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟದಲ್ಲಿರುವ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ (Satish Dhawan Space Centre) ಮೊದಲ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉಡಾವಣೆಯ ನಂತರ ರಾಕೆಟ್ ತನ್ನ ಯೋಜಿತ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪೇಲೋಡ್ಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕಡಿಮೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ (Low Earth Orbit – LEO) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿತು.
⮞350 ಕೆ.ಜಿ. ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ವಿಕ್ರಮ್-1 ರಾಕೆಟ್ 350 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಪೇಲೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO) ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ 450 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಹಾಗೂ 60 ಡಿಗ್ರಿ ಇನ್ಕ್ಲಿನೇಷನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪೇಲೋಡ್ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
ಕಕ್ಷಾ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು (Orbital Launch Vehicles) ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆ (Earth Observation), ಹವಾಮಾನ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
⮞ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಸಂದೇಶವೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ :
ಈ ಮಿಷನ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪೇಲೋಡ್ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಕೈಬರಹದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಸಂದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಭೂಮಿಯ ಕಡಿಮೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಡಾವಣೆಯ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
⮞ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ
ಈ ರಾಕೆಟ್ಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡಾ. ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
⮞ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣ
ವಿಕ್ರಮ್-1 ರಾಕೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಲ್-ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ (All-Carbon Composite) ರಚನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ 3D-ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಹೈ-ಥ್ರಸ್ಟ್ ಘನ ಇಂಧನ ರಾಕೆಟ್ ಬೂಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಉಡಾವಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ರಾಕೆಟ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
⮞ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಪೇಲೋಡ್ಗಳು
ವಿಕ್ರಮ್-1 ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹಾರಾಟದಲ್ಲೇ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪೇಲೋಡ್ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:
*Grahaa Space ಸಂಸ್ಥೆಯ SOLARAS S3 ಉಪಗ್ರಹ
*Cosmoserve Space ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ Embrace ಎಂಬ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ *ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (Orbital Debris) ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಆರ್ಮ್
*DCUBED ಸಂಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪೇಲೋಡ್
*Skyroot Aerospace ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಂತ SCOPE ಉಪಗ್ರಹ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪೇಲೋಡ್ಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿವೆ.
⮞ಚಿನ್ನದ ಮೈಕ್ರೋ ರಾಕೆಟ್ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ :
ಈ ಮಿಷನ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪೇಲೋಡ್ಗಳನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೊದಲನೆಯದು ‘Cosmic Bloom’ ಎಂಬ ಹೂವಿನಾಕಾರದ ಕಲಾಕೃತಿ. ಎರಡನೆಯದು 18 ಕ್ಯಾರಟ್ ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೈಕ್ರೋ ರಾಕೆಟ್. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್, ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳಿಗಿಂತಲೂ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಈ ಮಹನೀಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
⮞ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಹಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ವಿಕ್ರಮ್-1 ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಕ್ಷಾ ರಾಕೆಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಭಾರತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
