ರಕ್ತದ ಕುರಿತ ಕೆಲವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ..?
ನಮ್ಮ ಹೃದಯವು ಒಂದು ಪಂಪಿನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೃದಯವು ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ರಕ್ತವು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಪರಿಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕೊಳವೆಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಮ್ಮ ಹೃದಯವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ (1,00,000) ಬಾರಿ ಸಂಕುಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮಾರು 13,630 ಲೀಟರ್ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತವು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ದೊರೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಉಸಿರೆಳೆಯುವಾಗ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗಾಲ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ರಕ್ತಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.
ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಗೆ ಎರಡು ವಿಧದ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ — ಒಂದು ದೊಡ್ಡದು, ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಕ್ಕದು. ಇವೆರಡೂ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕ ಪರಿಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತವು ಹೃದಯದಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪರಿಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತವು ಹೃದಯದಿಂದ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
⮞ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿವೆ:
ಅಪಧಮನಿಗಳು (Arteries) – ಹೃದಯದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
ಅಭಿಧಮನಿಗಳು (Veins) – ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತರುತ್ತವೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತವಾಹಿನಿಗಳು (Capillaries) – ಅಪಧಮನಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಧಮನಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತನಾಳಗಳು.
⮞ಒಮ್ಮೆ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಬಾಹುದು..?
ಒಮ್ಮೆ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಸುಮಾರು 350–450 ಮಿ.ಲೀ. ರಕ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.50 ಮಿ.ಲೀ. – ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 45–55 ಕೆ.ಜಿ. ನಡುವೆ) ಅರ್ಹ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 55 ಕೆ.ಜಿ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಅರ್ಹ ದಾನಿಗಳಿಂದ 450 ಮಿ.ಲೀ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ವಯಸ್ಕರ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 5 ಲೀಟರ್ (5,000 ಮಿ.ಲೀ.) ರಕ್ತದ ಕೇವಲ 7–9% ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.
⮞ ರಕ್ತದ ಕುರಿತ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಸಂಗತಿಗಳು :
*ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 5 ರಿಂದ 6 ಲೀಟರ್ ರಕ್ತ ಇರುತ್ತದೆ.
*ನಮ್ಮ ಹೃದಯವು ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಬಡಿದು ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
*ರಕ್ತವು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
*ರಕ್ತದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹೀಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
*ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು (RBC) ಸುಮಾರು 120 ದಿನಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ.
*ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳು (WBC) ದೇಹವನ್ನು ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸೈನಿಕರಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
*ರಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ತಗಡುಕಣಗಳು (Platelets) ಗಾಯವಾದಾಗ ರಕ್ತಗಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
*ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದನ್ನು *ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು 96,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
*ರಕ್ತದ ಮುಖ್ಯ ಗುಂಪುಗಳು A, B, AB ಮತ್ತು O ಆಗಿವೆ.
*O Negative ರಕ್ತಗುಂಪನ್ನು “ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದಾನಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀಡಬಹುದು.
*ರಕ್ತವು ದೇಹದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡಲು ಸಹ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
*ನಮ್ಮ ದೇಹದ ತೂಕದ ಸುಮಾರು 7% ಭಾಗ ರಕ್ತವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
*ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಇಂಗಾಲ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
*ರಕ್ತದ ಒಂದು ಹನಿ ಒಳಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರಕ್ತಕಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
*ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಜೀವ ಉಳಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದು *ಮಾನವೀಯ ಸೇವೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
