ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವಿನ ವರದಿ (Unnatural Death Report – UDR) ಎಂದರೇನು..?
ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವು ಸಹಜ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಗದೇ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವಿನ ವರದಿ (UDR – Unnatural Death Report) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಪಘಾತ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು, ಹಾವು ಕಡಿತ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪದಿಂದ ಅಥವಾ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನದಿಗೆ ಹಾರಿ, ಬಾವಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಸತ್ತರೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಮಂಜಸವಾದ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರೆ ಅಂತಹ ಸಾವನ್ನು ಅಸಹಜ ಸಾವು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೆಕ್ಷನ್ 174 CrPC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿ.ಸಿ. ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳ ಪ್ರಭಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಸಾವಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತಾಲೂಕು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವಿನ ವರದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
UDR ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ “ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಸಾವು” ಎಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಲ್ಲದ (ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲದ) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾವಿನ ತನಿಖಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ..?
*ಮಾಹಿತಿ: ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಸ್ಥಳ ತನಿಖೆ (Inquest): ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಪಂಚನಾಮೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
*ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ (Post-Mortem): ಸಾವಿನ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಲು ಶವವನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಸಾವಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಸಂಚು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಕೊಲೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ, UDR ಅನ್ನು FIR (First Information Report) ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
UDR ದಾಖಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ :
*ಸಾವಿನ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು
*ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು
*ಮರಣದ ಹಿಂದೆ ಯಾರಾದರೂ ಹೊಣೆಗಾರರಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದು
*ಮುಂದಿನ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು
*UDR ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಮಗಳು
*ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ
*ಪಂಚನಾಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ
*ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ (Postmortem) ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
*ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
*ತನಿಖೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ FIR ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಯಾವ ಕಾನೂನಿನಡಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ..?
ಭಾರತದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ (CrPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 174 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವುಗಳ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
FIR ಮತ್ತು UDR ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ :
UDR : ಸಾವು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆ
FIR : ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಕರಣ
ಅಂದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು UDR ಕೂಡ FIR ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕರೆ ನಂತರ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
