ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-6 ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ
ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮೇ 29ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ-6 (NFHS-6 – National Family Health Survey) ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. 2023-24ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ 715 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುಮಾರು 6.79 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸಂಸ್ಥಾನಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು 88.6%ರಿಂದ 90.6%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ (ANC) ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲೇ ಆರೈಕೆ ಪಡೆಯುವ ತಾಯಂದಿರ ಪ್ರಮಾಣ 70%ರಿಂದ 76.2%ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣ 66.7%ರಿಂದ 69.1%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಫಲವತ್ತತೆ ದರ (TFR) 2.0ರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಲಸಿಕಾಕರಣದಲ್ಲೂ ಭಾರತ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. 12-23 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 83.8%ರಿಂದ 87.1%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ರೋಟಾವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 36.4%ರಿಂದ 85.4%ಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Stunting) ಪ್ರಮಾಣ 35.5%ರಿಂದ 29.3%ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ (Severe Wasting) ಪ್ರಮಾಣವೂ 7.7%ರಿಂದ 5.2%ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಹೊಂದಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ 41%ರಿಂದ 60.2%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣ 33.3%ರಿಂದ 64.3%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಬಳಸುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣ 89%ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಆದರೆ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಅಧಿಕ ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲಕಾಯದಂತಹ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (NFHS-6) ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ
| ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೂಚಕಗಳು (Indicators) | NFHS-5 (2019-21) (%) | NFHS-6 (2023-24) (%) | ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ / ಬದಲಾವಣೆ |
| ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ (Maternal & Child Health) | |||
| ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ ನೊಂದಣಿ (Antenatal Care – ANC) | 92.6% | 95.9% | ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿದೆ |
| ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳು (Institutional Deliveries) | 88.6% | 90.6% | ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹೆರಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ |
| ನುರಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆರಿಗೆಗಳು | 89.4% | 91.3% | ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ |
| ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾಕರಣ (Nutrition & Immunization) | |||
| 12–23 ತಿಂಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಲಸಿಕಾಕರಣ (Full Immunization) | 83.8% | 87.1% | ಲಸಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ |
| ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Stunting – ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಎತ್ತರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು) | 35.5% | 29.3% | ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ |
| ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ (Severe Wasting – ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ತೂಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದು) | 7.7% | 5.2% | ಧನಾತ್ಮಕ ಇಳಿಕೆ |
| ಜನಿಸಿದ 1 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಎದೆಹಾಲು ಉಣಿಸುವುದು | 41.8% | 50.1% | ಉತ್ತಮ ಸುಧಾರಣೆ |
| ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ (Fertility & Family Planning) | |||
| ಒಟ್ಟು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ದರ (Total Fertility Rate – TFR) | 2.0 | 2.0 | ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ (ಬದಲಿ ದರ 2.1 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ) |
| ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ (CPR) | 66.7% | 69.1% | ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ |
| ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ (Insurance & Empowerment) | |||
| ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Health Insurance Cover) | 41.0% | 60.2% | ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ |
| ಸ್ವಂತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು | 78.6% | 89.0% | ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ |
| ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು | 33.3% | 64.3% | ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ |
| ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳು: ಜೀವನಶೈಲಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು (Lifestyle Risks) | |||
| ಅತಿಯಾದ ತೂಕ/ಬಾಲ್ಯದ ನಂತರದ ಬೊಜ್ಜು (ಮಹಿಳೆಯರು) | 24.0% | 30.7% | ಕಳವಳಕಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ (ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 42.8%) |
| ಅತಿಯಾದ ತೂಕ/ಬಾಲ್ಯದ ನಂತರದ ಬೊಜ್ಜು (ಪುರುಷರು) | 22.9% | 27.3% | ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ |
| ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರುಷರು (Diabetes) | 15.6% | 20.9% | ಮಧುಮೇಹ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ |
